Балаға барлық істі ересек адам шешіп берсе, қателік аз болатын сияқты көрінеді. Қай кітапты оқитынын, қандай түсті таңдайтынын, бос уақытында немен айналысатынын үлкендер белгілейді. Бірақ жасына лайық шағын таңдау жасау мүмкіндігі баланың жауапкершілігін қалыптастырады. Оның пікірін тыңдау – еркіндік пен тәртіпті қарсы қою емес.
Мәселен, демалыс күні екі қауіпсіз бағыттың бірін таңдауды ұсынуға болады. Бала қайда барғысы келетінін айтып, неге солай ойлағанын түсіндіреді. Ересек адам уақыт, ауа райы және қаржы сияқты шектеулерді жасырмай жеткізсе, шешім қабылдаудың өмірдегі нақты шарттары да көрінеді.
Таңдау сәтсіз шықса, «айттым ғой» деп кінәлаудың қажеті жоқ. Оның орнына не ұнағанын, нені басқаша істер едік деген сұрақ қою пайдалы. Бала өз пікірінің ескерілгенін сезеді, сонымен бірге әр шешімнің салдары болатынын түсінеді. Бұл дағдылар мектептегі оқу мен құрдастар арасындағы қатынаста да қажет.
Қонаевтағы отбасылар үшін бала тәрбиесі күн сайын қайталанатын шағын жағдайлардан тұрады. Бір шешімді бірге талқылау ұзақ насихаттан әсерлі болуы мүмкін. Балаға сенім білдіру – оны жалғыз қалдыру емес, мүмкіндігіне сай жауапкершілікті бірге үйрену.