Қонаев – тұрғындар ғана емес, жыл сайын мыңдаған қонақ келетін облыс орталығы. Әсіресе жаз мезгілінде жағажайлар, саябақтар, демалыс орындары мен қала көшелеріндегі қозғалыс бірнеше есе жанданады. Осындай кезеңде қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қала өмірінің басты міндеттерінің біріне айналады. Қауіпсіз орта тек құқық қорғау органдарының кезекшілігімен өлшенбейді. Ол жарықтандырылған көше, жұмыс істейтін бейнебақылау жүйесі, талапты сақтайтын кәсіпкер және айналасындағы жағдайға бейжай қарамайтын тұрғын арқылы қалыптасады.
Қала әкімдігінің экономика және қаржы бөлімінің ресми мәліметіне сәйкес, 2026 жылға арналған жоспарларда 10-шағынауданда учаскелік полиция пунктінің әкімшілік ғимаратын салу, Шеңгелді ауылдық округінің елді мекендеріне 66 бейнебақылау камерасын орнату және жарықтандырылмаған көшелерге шамдар қою секілді шаралар көзделген. Мұндай жобалар құқық бұзушылықтың алдын алуға, оқиғаға жедел ден қоюға және тұрғындардың өзін қауіпсіз сезінуіне ықпал етеді. Дегенмен бірде-бір камера немесе шам адам жауапкершілігінің орнын баса алмайды.
Қауіпсіздік күнделікті ұсақ әрекеттерден басталады. Ауладағы сынған жарық шамын, ашық қалған электр қалқанын, қараусыз жатқан күмәнді затты немесе балаларға қауіп төндіретін орынды байқаған тұрғын «басқа біреу хабарлар» деп өте шықпауы керек. Қала қызметтеріне дер кезінде жолданған өтініш кейде үлкен қатердің алдын алады. Ал өмірге немесе денсаулыққа тікелей қауіп төнсе, 102 немесе 112 нөміріне хабарлау қажет. Бұл шағымдану емес, өзіңе де, өзгеге де жауапкершілікпен қараудың көрінісі.
Кәсіпкерлік нысандардың да міндеті ерекше. Сауда орындары, дәмханалар, қонақүйлер мен жағажай аумағындағы қызмет көрсету нысандары кіреберіс пен сыртқы аумақтың жарығын, бейнекамералардың жұмысын, өрт шығу жолдарының ашық болуын және қызметкерлердің төтенше жағдай кезіндегі әрекетін тұрақты тексеруге тиіс. Қауіпсіздік талабы тек тексеріс кезінде көрсетілетін құжат емес. Ол сол нысанға келген әр адамның өмірі мен денсаулығын қорғайтын нақты тәртіп болуы керек.
Қонаевтың туристік келбеті қоғамдық мәдениеттен де көрінеді. Қонаққа бағыт көрсету, жағалауда тазалық сақтау, түнгі тыныштықты бұзбау, көлікті белгіленбеген жерге қоймау және жолда бір-біріне құрметпен қарау – қаланың беделін қалыптастыратын қарапайым құндылықтар. Қауіпсіз қала дегеніміз тек қылмыс аз тіркелетін мекен емес, тұрғын мен қонақ қоғамдық кеңістікте өзін жайлы сезінетін орта.
Балалар мен егде адамдардың қауіпсіздігіне де ерекше назар қажет. Адам көп жерге шыққан отбасы алдын ала кездесетін орынды белгілеп, балаға ата-анасының телефон нөмірін үйреткені жөн. Кішкентай баланың киіміне байланыс нөмірін жазып қою, су жағасында оны қараусыз қалдырмау және адасқан жағдайда күзетшіге немесе полиция қызметкеріне жүгіну керектігін түсіндіру төтенше сәтте уақыт үнемдейді. Егде адамдар мен мүмкіндігі шектеулі тұрғындарға кедергі келтіретін ашық құдық, сынған баспалдақ немесе жабылған тротуар да назардан тыс қалмауға тиіс.
Қала әкімдігі қоғамдық қауіпсіздікті бір ғана мекеменің міндеті деп қарамайды. Полиция, төтенше жағдай қызметі, коммуналдық мекемелер, кәсіпкерлер, аула бірлестіктері және тұрғындар бір-бірімен тұрақты байланыста болғанда ғана нәтиже болады. Әр адам өз үйінің маңына, көшесіне және қоғамдық ортаға жауапкершілікпен қараса, қауіптің алдын алу мүмкіндігі артады.
Біздің ортақ мақсатымыз – оқиға болғаннан кейін кінәлі іздеу емес, қауіпті алдын ала байқап, дер кезінде әрекет ету. Қонаевтың қауіпсіздігі жаңа нысандар мен техникаға ғана емес, осы қалада өмір сүретін әр адамның күнделікті таңдауына байланысты. Ортақ тәртіп ортақ жауапкершіліктен басталады.
Қонаров Аян