Роман оқығанда кейіпкердің қателігі ашуландыруы мүмкін. Оқырман оның орнында болса басқаша әрекет етер еді. Бірақ әдебиеттің қызығы кейіпкерді бірден жақсы немесе жаман деп бөліп тастауда емес. Оның неге сол шешімге келгенін түсінуге тырысу ойды тереңдетеді.
Қонаевтағы оқушылар әдеби талқылауда «Бұл әрекет дұрыс па?» деген сұрақпен шектелмей, кейіпкердің мүмкіндігі қандай болғанын да қарастыра алады. Оқиға қай дәуірде өтеді, қоғамда қандай талап бар, автор қай тұста әдейі белгісіздік қалдырған? Осындай сұрақтар мәтінді үстірт бағалаудан сақтайды.
Кейіпкерді түсіну оның қателігін ақтау деген сөз емес. Адам әрекетінің себебін талдау мен моральдық баға беру — екі бөлек жұмыс. Әдебиет осы айырмашылықты қауіпсіз ортада талқылауға мүмкіндік береді. Бір шығармадан бірнеше негізді қорытынды шығуы мүмкін.
Талқылауда қатысушылар бір-бірінің пікірін тыңдауы керек. Біреудің сүйікті кейіпкерін сынау оқырманның өзін кемсітуге айналмауы тиіс. Дәлел ретінде мәтіндегі көріністі еске түсіру, қажет болса үзіндіні қайта оқу пайдалы.
«Кітап оқитын ұлт» идеясының маңызды қыры — дайын бағаға емес, ойланып айтылған пікірге үйрету. Кейіпкер тағдырын талдаған оқырман өмірдегі күрделі жағдайға да байыппен қарауға дағдыланады.