Кей эссе немесе философиялық шығарма нақты қорытынды бермейді. Автор оқырманға сұрақ қалдырып, оның өздігінен ойлануын күтеді. Мұндай мәтінге үйренбеген адам соңында не айту керек еді деп қиналуы мүмкін. Бірақ ашық сұрақ кейде шығарманың негізгі мақсаты болады.
Оқырман алдымен автор қандай мәселені көтергенін анықтап алғаны дұрыс. Содан кейін келтірілген дәлелдерді, қарсы пікірдің бар-жоғын және өз тәжірибесімен байланысын қарастыруға болады. Бірден келісу немесе жоққа шығару орнына сұрақты нақтылау пайдалы.
Қонаевтағы жоғары сынып оқушылары мен студенттер үшін мұндай оқу талдамалық ойлауға жаттығу бола алады. Талқылауда әр адам өз жауабын айтуы мүмкін, бірақ оны мәтінмен негіздеу қажет. Келіспеушілік мәдениеті осы жерде қалыптасады.
Оқудан кейін өзіңізге қалған бір сұрақты жазып қойыңыз. Біраз уақыттан соң сол жазбаға қайта оралу пікіріңіздің қалай өзгергенін байқауға мүмкіндік береді.
Кітаптан міндетті түрде дайын ереже іздеу оқу мүмкіндігін тарылтады. Кей шығарма адамға жауап емес, дұрыс сұрақ қою тәсілін береді. Оқырман үшін бұл да маңызды олжа.