Орынбасар М.Т, мәдениеттану
Мамандығы, 1 курс докторанты,
әл-Фараби атындағы Қазақ
Ұлттық университеті
Каупенбекова С.М, дінтану және
Мәдениеттану кафедрасының
PhD доктор,доцент м.а
Білім – ұлттың бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын басты құндылық. Ал сол білімді қалыптастырып, ғылымды дамытып, жас ұрпақтың санасына ізгілік пен парасаттың дәнін себетін жоғары оқу орындарының қоғам алдындағы жауапкершілігі ерекше. Осындай тарихи миссияны абыроймен атқарып келе жатқан білім мен ғылым ордаларының бірі – әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті.
Университет – тек білім беретін мекеме емес. Ол – ұлттың интеллектуалдық әлеуетін қалыптастыратын, ғылыми ойдың дамуына жол ашатын, қоғамның рухани және мәдени келбетін айқындайтын маңызды институт. Осы тұрғыдан алғанда, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің орны айрықша. 1934 жылы негізі қаланған бұл білім ордасы еліміздің ғылымы мен жоғары білім беру жүйесінің қалыптасу тарихымен біте қайнасып келеді.
ҚазҰУ-дың атауының өзі үлкен жауапкершілікті білдіреді. Әлемдік өркениет тарихында өшпес із қалдырған ұлы ойшыл Әбу Насыр әл-Фарабидің есімін иелену – білім мен ғылымға, адамгершілік пен парасатқа негізделген рухани сабақтастықтың көрінісі. Әл-Фараби іліміндегі «Қайырымды қала» идеясы, ізгі қоғам, кемел адам, білім мен тәрбиенің үйлесімділігі бүгінгі университеттің де құндылықтық бағдарымен үндеседі.
Ғылым мен білімнің халықаралық кеңістіктегі беделі
Қазіргі жаһандану дәуірінде университеттің әлеуеті тек білім беру сапасымен ғана емес, ғылыми зерттеулерінің нәтижелілігімен, халықаралық ынтымақтастығымен, инновациялық бастамаларымен және әлемдік академиялық кеңістіктегі орнымен бағаланады. Бұл бағытта ҚазҰУ отандық жоғары білімнің халықаралық деңгейге көтерілуіне елеулі үлес қосып келеді. Университеттің дамуы – дәстүр мен жаңашылдықтың өзара үйлесімділігінің айқын үлгісі. Ғылыми-зерттеу жұмыстары, заманауи зертханалар, халықаралық академиялық байланыстар мен білім беру бағдарламалары жас зерттеушілердің кәсіби дамуына кең мүмкіндік береді.
ҚазҰУ-ға 2022 жылы зерттеу университеті мәртебесінің берілуі оның ғылыми әлеуетін арттыруға бағытталған маңызды қадам болды. Бұл мәртебе университеттің тек білім беруші ұйым ғана емес, жаңа ғылыми идеялар мен инновациялық шешімдер қалыптастыратын орталық ретіндегі рөлін айқындайды.
Әлемдік білім кеңістігінде танылу – ұзақ мерзімді еңбектің, сапалы ғылыми ізденістің және жүйелі дамудың нәтижесі. ҚазҰУ-дың халықаралық академиялық рейтингтердегі жетістіктері Қазақстан ғылымының әлеуетін әлемге танытуға мүмкіндік беріп отыр.
Ұлттық құндылық пен жаһандық көзқарастың тоғысы
Бүгінгі университеттің басты міндеттерінің бірі – ұлттық болмысты сақтай отырып, әлемдік өркениеттің озық жетістіктерін меңгерген тұлға қалыптастыру. Себебі бәсекеге қабілетті маман болу тек кәсіби біліммен шектелмейді. Ол үшін терең ойлау, сыни көзқарас, мәдени сауаттылық, азаматтық жауапкершілік және рухани кемелдік қажет.
Осы тұрғыдан алғанда, ҚазҰУ – әртүрлі ғылыми бағыттар мен мәдени көзқарастар тоғысатын, жас ұрпақтың дүниетанымын кеңейтетін ерекше академиялық орта. Мұнда білім алушы тек мамандық меңгеріп қана қоймай, қоғамдағы өз орнын түсінуге, ғылыми тұрғыдан ойлауға, ел болашағына жауапкершілікпен қарауға үйренеді.
Университеттің мәдени және тәрбиелік кеңістігі де ерекше маңызға ие. Ұлттық тарихты тану, рухани мұраны дәріптеу, мәдениетаралық диалогты дамыту және адамзаттық құндылықтарды құрметтеу – заманауи білім берудің ажырамас бөлігі. Бұл бағыттар жас буынның ұлттық сана-сезімін нығайтып, әлемдік мәдени кеңістікке еркін араласуына жол ашады.
Жас ұрпақ – ел болашағының интеллектуалдық капиталы
Кез келген мемлекеттің болашағы оның білімді, білікті және шығармашыл азаматтарына байланысты. Бүгінгі студент – ертеңгі ғалым, ұстаз, мемлекет қайраткері, кәсіпкер және қоғамның қозғаушы күші. Сондықтан жастарға сапалы білім беру, олардың ғылыми әлеуетін ашу және тұлғалық дамуына жағдай жасау – стратегиялық маңызы бар міндет.
ҚазҰУ қабырғасында қалыптасатын академиялық орта студенттердің ізденісіне, бастамашылдығына және кәсіби өсуіне серпін береді. Ғылымға қызығатын жастар үшін зерттеу жұмыстарына қатысу, халықаралық тәжірибе алмасу, ғылыми жобаларды жүзеге асыру мүмкіндіктері болашаққа бастайтын маңызды баспалдақ болып саналады.
Ұстаз бен шәкірт арасындағы рухани байланыс та университет мәдениетінің негізін құрайды. Ұстаздың білімі мен тәжірибесі, ғылыми ізденісі мен азаматтық ұстанымы жас буынның қалыптасуына тікелей ықпал етеді. Осы орайда университеттің профессор-оқытушылар құрамы тек білім жеткізуші емес, ғылыми мектептердің сабақтастығын сақтаушы және жаңа буын зерттеушілерін тәрбиелеуші маңызды күш болып табылады.
ҚазҰУ – Қазақстанның зияткерлік болашағына бастар жол
Қазіргі әлемде білім мен ғылым – елдің экономикалық қуаты мен халықаралық беделін айқындайтын негізгі факторлардың бірі. Сондықтан университеттің дамуы – бір ғана білім беру ұйымының жетістігі емес, тұтас мемлекеттің болашағына салынған инвестиция.Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің тарихи тәжірибесі, ғылыми әлеуеті, халықаралық байланыстары мен қалыптасқан академиялық дәстүрі оның ұлттық білім кеңістігіндегі ерекше орнын көрсетеді. Бұл – өткеннің жетістігін бағалап қана қоймай, болашақтың биік талаптарына жауап беруге бағытталған даму жолы.
Университеттің басты байлығы – оның зәулім ғимараттары немесе материалдық мүмкіндіктері ғана емес, ең алдымен, адам капиталы, ғалымдары, ұстаздары, ізденімпаз студенттері мен ел дамуына үлес қосып жүрген түлектері.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті – тарих пен жаңашылдықты, ұлттық рух пен жаһандық ойлауды, ғылым мен тәрбиені тоғыстырған бірегей білім ордасы. Оның биік беделі – талай ұрпақтың еңбегі мен ізденісінің нәтижесі. Ал болашақтағы жетістіктері Қазақстанның зияткерлік әлеуетін арттырып, ұлттық ғылымның халықаралық деңгейдегі абыройын асқақтата түсері сөзсіз.