Сынып алдында жауап берерде кей бала даусын бәсеңдетіп, ойын ұмытып қалады. Бұл оның білімі аз дегенді білдірмейді. Көпшіліктің алдында сөйлеу — біртіндеп қалыптасатын дағды. Оған үйде қысқа әңгіме айтып беру немесе сүйікті ісін түсіндіру арқылы дайындалуға болады.
Алғашқы тапсырма өте шағын болғаны дұрыс: бала екі минут ішінде өзі білетін зат туралы айтсын. Тыңдаушы сөзін бөлмей, соңында бір нақты сұрақ қойсын. Әр қатені сол сәтте түзете беру баланың сенімін азайтады; алдымен ойын жеткізгені үшін алғыс айтқан пайдалы.
Қонаевтағы ата-аналар мен ұстаздар баланың сөйлеу қарқынын, дауыс деңгейін және ой жүйесін бірден мінсіз етуді талап етпеуі керек. Кей бала суретке қарап жақсы сөйлейді, басқасы алдын ала жазып алады. Әртүрлі тәсілге мүмкіндік беру — баланың қабілетін ашудың жолы.
Егер бала көпшілік алдында қатты қобалжыса, оны мазақ етпеу қажет. Кішкентай топтан бастап, тыңдаушы санын біртіндеп арттыруға болады. Жақсы сөйлеудің өлшемі тек жатталған мәтін емес, тыңдаушыға түсінікті ой мен шынайы байланыс.
Өз пікірін еркін жеткізе алатын жас өзгелерді де тыңдауға үйренеді. Қоғамдық сөз мәдениеті осындай екі жақты құрметтен қалыптасады.

