30 қазанда Анкарада өткен Түркі мемлекеттері ұйымының 13-саммитінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев экономикалық ықпалдастық мәселесін көтерді. Ақорданың мәліметінше, Қазақстанның ұйымға мүше елдермен сауда айналымы биыл 10 миллиард долларға жуықтаған. Бұл көрсеткіш халықаралық байланыстардың ауқымын танытады, бірақ өңірдегі әр кәсіпорын осы өсімді бірдей сезінеді дегенді білдірмейді.
Қонаев пен Алматы облысы үшін мұндай ынтымақтастықтың ықтимал пайдасын нақты тізбек арқылы бағалауға болады: өндіруші тауарын кімге сатады, тасымал шығыны қанша, төлем қауіпсіздігі қалай қамтамасыз етіледі? Экспорт туралы жалпы әңгіме осы сұрақтарға жауап бергенде ғана кәсіпкерге пайдалы ақпаратқа айналады.
Саммитте алдағы бес жылға арналған стратегияда нақты жобалар болуы керектігі айтылды. Бұл маңызды талап, өйткені халықаралық келісімнің нәтижесі қол қойылған құжат санымен ғана өлшенбейді. Өңірлік деңгейде жұмыс орны, жаңа тапсырыс, маман даярлау немесе инфрақұрылымға салынған инвестиция сияқты көрсеткіштерді бөлек бақылау қажет.
Халықаралық сауда жергілікті нарыққа мүмкіндік те, бәсеке де әкеледі. Сондықтан Қонаев кәсіпкерлеріне сыртқы серіктестік туралы ақпаратпен бірге өнім сапасы, сертификаттау және тәуекел жөніндегі түсінікті кеңес қажет. Экономикалық байланыс нақты өндіріс пен адам еңбегіне ұласқанда ғана мәнді.