Африканың солтүстігіндегі шағын Сеута қаласы бір тәуліктің ішінде әлем назарын өзіне аударды. Мароккодан Испанияға қарай ондаған мың адам құрлықпен және теңіз арқылы шекарадан өткен. Қала көшелері мен саябақтары адамға толып, Испания билігі әскер мен қосымша полиция күштерін жұмылдыруға мәжбүр болды.
Сеута – Марокко аумағымен қоршалғанымен, Испанияға қарайтын автономиялық қала. Гибралтар бұғазының жағасында орналасқан бұл шағын аумақ Еуропалық одақтың Африкамен шектесетін санаулы құрлық қақпаларының бірі саналады.
Испания Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 30 шілдеден бастап Сеутаға шамамен 50 мың адам кірген. Ал қала басшысы Хуан Хесус Вивас олардың саны 60 мыңға дейін жетуі мүмкін екенін мәлімдеді. Бұл – Сеута халқының шамамен 70 пайызына тең көрсеткіш.
Шекарадан өтушілердің басым бөлігі – Марокко тұрғындары. Олардың арасында әйелдер, балалар және Африканың басқа елдерінен келген азаматтар да бар. Кейбірі қоршауды айналып өтсе, енді бірі теңізге түсіп, жағалауға жүзіп жетуге тырысқан.
Қауіпті жол адам шығынына да әкелді. Reuters пен Associated Press таратқан соңғы мәлімет бойынша, Испания жағынан 57 адамның денесі табылған. Олардың бір бөлігі суға батып кетсе, кейбірі шекара маңындағы дүрбелең кезінде тапталып қалған.
Сеутадағы қабылдау орталықтары қысқа уақыт ішінде лық толды. Мыңдаған адам тамақ пен уақытша баспана таба алмай, саябақтар мен тротуарларда түнеуге мәжбүр болған. Жағдайдың қиындауына байланысты жұма күні 37 мыңнан астам адам Мароккоға өз еркімен қайта бастаған.
Неліктен мұнша адам бір мезетте жолға шықты?
Бұл сұраққа әзірге нақты жауап жоқ. Испания билігі адам саудасымен айналысатын топтар соттың жуырдағы шешімін бұрмалап, жастар арасында жалған ақпарат таратқан болуы мүмкін деп есептейді.
Испания Жоғарғы соты теңіз арқылы Сеута мен Мелильяға жеткен адамдарды тиісті рәсімдерсіз бірден кері қайтаруға болмайтынын айтқан. Алайда бұл шешім шекарадан өткендердің барлығы Испанияда қала алады дегенді білдірмейді. Соған қарамастан, кейбір адамдар оны Еуропаға кіруге берілген мүмкіндік ретінде қабылдаған болуы ықтимал.
Испания премьер-министрі Педро Санчес Сеутаға арнайы барып, болған жағдайды елдің аумақтық егемендігіне жасалған қол сұғушылық деп бағалады. Ол Мароккомен бірлесіп, шекарадағы тәртіпті қалпына келтіру және заңсыз кірген адамдарды қайтару жұмыстары жеделдетілетінін жеткізді.
Сеутада мұндай жағдай бұған дейін де болған. 2021 жылы Испания мен Марокко арасындағы саяси қатынас шиеленіскен кезде қалаға екі күн ішінде 8 мыңға жуық адам өткен еді. Алайда биылғы оқиғаның ауқымы бұрын-соңды болмаған деңгейге жетіп отыр.
Сеутадағы дағдарыс – тек бір қаланың мәселесі емес. Бұл жағдай Еуропадағы көші-қон саясаты, шекара қауіпсіздігі және адам өмірін қорғау мәселелерін қайтадан күн тәртібіне шығарды.
Дереккөздер: TIME, Reuters, Associated Press.